Your are in :

Blog

Rruga e Ballkanit

by

Një javë pas sulmit të tmerrshëm terrorist në Nisë, leximi i "Leviatani" i Tomas Hobs (1651) ishte çoroditës. Ky filozof anglez e vë trupin natyral dhe politik në qendër të arsyetimit të tij dhe thekson faktin se format politike dhe perënditë janë të vdekshme. Në veçanti, ai thotë qartë se shkatërrimi i jetës së dikujt bie në kundërshtim me "ligjet natyrore" (kapitulli 14). Trazirat dhe feja janë parë, më e pakta, si një "sëmundje" e shtetit (kapitulli 29) dhe më e mira që mund të thuhet për sulmet vetëvrasëse është se janë një helm.

Por nuk do të diskutojmë për filozofinë politike në takimin tonë të parë me Florent Mehmetin, Drejtor Artistik i Teatrit ODA në Prishtinë (Kosovë). Dhe nuk do të jemi kaq të pandjeshëm sa të citojmë autorin jugosllav Ivo Andriç (1892-1975) dhe "Ura mbi Drin" (1945) i cili përmbledh historinë e mundimshme të Ballkanit përmes një strukture arkitekturore të vetme. Florent Mehmeti ndihet më rehat t'i referohet Ismail Kadaresë, një shkrimtar shqiptar i cili shkroi romanin "Kush e solli Doruntinën?" (ose thjesht "Doruntina" në anglisht), një histori për martesën dhe mbajtjen e fjalës, përktheu ai. Florent Mehmeti ishte 14 vjeç në vitin 1999 kur forcat ushtarake jugosllave të Sllobodan Millosheviçit detyruan qindra mijëra kosovarë (90% e popullsisë) të largoheshin nga shtëpitë e tyre. Për tre muaj, adoleshenti u largua me familjen e tij në Maqedoni prej nga ishte babai i tij. "Përfundova refugjat në vetë shtetin tim".

"Përfundova refugjat në vetë shtetin tim"

Florent Mehmetin

De réfugiés, il fut beaucoup question à Pristina, en septembre 2015, lors de la première édition du Hapu Festival (contraction des mots "hapësirë" et "publike", signifiant "ouverture", en albanais), dont le Teatri ODA assure l'édition artistique.

Në shtator 2015, në Festivalin Hapu të parë në Prishtinë, nën produksionin artistik të teatrit ODA, refugjatët ishin temë kryesore. Programi përfshiu "Tungjatjeta dhe mirupafshim" (me KunstLabor Graz), një instalacion tingulli dhe zëri që përfshinte historitë e njerëzve që kishin lënë mëmëdheun e tyre; dhe performancën "Muret e padukshme" nga teatri ODA, me artin e keq folklorik, shpërndarjen e pasaportave (false) dhe muret e tejdukshme të cilët ndanin grupet e spektatorëve. Në edicionin e dytë të festivalit në korrik 2016, grupi franko-belg X/TNT ekspozoi "Kodin e zhvozitjes për zonën Shengen" për kosovarët që kanë akoma nevojë për viza. Dhe ODA zbuloi El Dorado të Gjermanisë dhe kalimin masiv të refugjatëve në kufirin midis Greqisë dhe Maqedonisë në një pjesë mozaiku të përshtatur nga brenda teatrit.

text description

Xtnt - Dedriving Code in Pristina (Kosovo) © Mathieu Braunstein

Shtatëmbëdhjetë vjet pas luftës, rajoni i vogël i Ballkanit, pavarësia e të cilit është kontestuar nga Serbia dhe Rusia, ndodhet në skaj të rrugës të famshme ballkanike të marrë nga mijëra refugjatë në rrugën e tyre drejt Austrisë. Situata në rajon është akoma e rrezikshme ndërsa shumë e shtyjnë politikën e diskutueshme ekspansioniste më tej në veri.

text description

The Balkan Road © Cécile Martin

Sidoqoftë, Evropa duket e vendosur të mos e harrojë cepin juglindor të saj, duke u vënë disa qyteteve të Ballkanit emrin si Kryeqytetet Evropiane të Kulturës: Plovdiv (Bullgari) në 2019-ën; një qytet kroat në 2020-ën; dhe, në një qasje të re, tre qytete në rajon në 2021-shin (një qytet grek, një qytet romun, dhe një qytet që përfaqëson një shtet kandidat për BE, qoftë Herceg Novi në Mal të Zi ose Novi Sad në Serbi)... A do të mjaftojë kjo për të forcuar lidhjet?

Përveç Doruntinës, Ismail Kadare, shkrimtari i madh shqiptar, njihet gjithashtu për një roman tjetër, "Ura me tri harqe". Por doli se alegoria nuk funksionin vërtet për Prishtinën. Në mënyrë të pazakontë, kryeqyteti i Kosovës nuk ndodhet mbi një lumë dhe urat e vetme që ka janë për autostradat.

------

Copyrights

1. X/tnt - Le code de la déconduite (Pristina, Kosovo) © Mathieu Braunstein (korrik 2016)

2. Rruga e Ballkanit © Cécile Marin (shkurt 2016)